يکشنبه 7 شهريور 1389 - 19:04
اختصاصی آرت نا/
قدم زدن در خیابان های شعر کودک
|
 
|
|
| آرت نا: شاعر کودک و نوجوان باید با جهان امروز و دنیای کودک امروز آشنا باشد و در این عرصه قدم بزند. خودش را هم به فراموشی بسپارد. |
|
| |
گفت و گو: زهره حیدری شاهی سرایی/آرت نا
بابک نیک طلب، شاعر و کارشناس شعر کودک و نوجوان، داور جشنواره های مختلف وزارت ارشاد، کانون پرورش فکری و جشنواره شعر دفاع مقدس، با خبرنگار «آرت نا» درباره ی ویژگی های شعر کودک و نوجوان و معیارهای داوری اش، سخن گفت.
آیا شعر کودک و نوجوان با شعر بزرگسال متفاوت است؟
تفاوتی بین شعر کودک و شعر بزرگسال وجود ندارد. این چیزی است که هنوز حتی به شاعران ثابت نشده است و شاعران به این باور نرسیده اند. شاعران بزرگسال شعر کودک و نوجوان را جدی نمی گیرند و شاعرانی هم که به تازگی وارد عرصه شعر شده اند شعر را جدی نمی گیرند و کارشان را با الگو برداری از آثار بازاری آغاز می کنند. شاعران خوبی هم داریم که با ادبیات کهن و معاصر آشنایی دارند و تجربیاتی هم در شعر بزرگسال داشته اند اما گاهی شعر برای کودک و نوجوان را جدی نمی گیرند.
یکی از ویژگی های اساسی شعر کودک، نگاهش به مخاطب است. این حرف تازه ای نیست اما حرف مهمی است که نباید از آن غافل شد. خیلی از شاعران در شعر کودک هم طبع آزمایی می کنند در حالی که از کودک فاصله دارند. مثلا منظومه ای با زبان محاوره می سازند و هر چه دلشان می خواهد در آن می گنجانند و دلیلشان این است که چون موضوع ساده است و زبانش محاوره ای است، پس شعر کودک است. در حالی که مفهوم «شعر کودک» این نیست. شعر کودک یعنی شعری که از نگاه کودک درباره ی جهان پیرامونش و اتفاقات جاری و روزمره ی زندگی اش گفته شود که رسیدن به چنین جایگاهی دشوار است. شاعر کودک به معنی واقعی باید روانشناسی و زیبایی شناسی را بداند و نگاه عمیق به کودک داشته باشد. با جهان امروز و دنیای کودک امروز هم آشنا باشد و در این عرصه قدم بزند. خودش را هم به فراموشی بسپارد.
شعر کودک و نوجوان هنوز دوره ی نوپایی و نونهالی خود را طی می کند و نباید فکر کنیم که به تکرار رسیده ایم و امکان نوگرایی در این حوزه نیست. هنوز جای تجربیات ارزنده در این عرصه بسیار است. شاعران باید با شهامت بیشتری وارد عرصه های شعر بزرگسال شوند و در زمینه محتوا، موضوعات، فرم و قالب هنوز جای کار در شعر کودک و نوجوان بسیار است.
معیارهای شما در رد یا پذیرش اثر در داوری ها و کارشناسی هایتان چیست و این معیارها تا چه حد با معیارهای شعر خوب بزرگسال تفاوت دارد؟
شعر، شعر است و معیارهای پذیرش اثر مربوط به کودکان و نوجوانان با معیارهای مربوط به آثار بزگسال یکی است. خیال انگیزی، سلامت زبان، رعایت نکات عروضی، توجه به نکات دستوری متون ادبی، وجود آرایه های ادبی در حد امکان همه و همه از معیارهای قبول یک اثر در جشنواره هاست.
بعضی می گویند استعاره در شعر کودک نباید زیاد باشد. آیا بکار بردن استعاره زیاد در شعر کودک می تواند جزء معایب شعر کودک به حساب آید؟
اما می دانیم که خیال کودکان پنج هزار بربر بیشتراز خیال بزرگسالان است پس استعاره و خیال هم در شعر کودک می تواند بیشتر باشد اما نوع بیان فرق می کند. باید طوری حرف زد که انتزاعی و غیر قابل دسترس نباشد و در دایره ی محسوسات و ملموسات کودک واقع شده باشد. اصل بر این است که شاعر توانمند باشد و با دایره ی واژگان کودک و ذخیره ی کلمات او آشنا باشد، اندیشه ها نظرات خود را به کودک تحمیل نکند و نوگرایی در شعرش بر خیال انگیز بودن شعرش نچربد.
در داوری ها تا چه حد به موضوع و محتوای اثر اهمیت می دهید؟
البته کمتر پیش می آید به موضوعات و محتوای آثار در داوری ها پرداخته شود. موضوع و محتوی به اندیشه ی شاعر و وسعت دید شاعر بر می گردد که قطعا برای ما قابل احترام است.
|
|
