دوشنبه 12 دي 1390 - 15:17
اختصاصی آرت نا/
حکایت درس آموزی از ایدئولوژی های مذهبی طنز واره
نگاهی به فیلم «اخلاقتو خوب کن»
|
 
|
|
| خبرگزاری هنر: ايدهي آرزوي فرشته براي انسان شدن و تحقق اين آرزو كه از مذهب گرفته شده، مضموني مناسب برای خلق یک كمدي است. |
|
| |
نوشته: محسن سلیمانی فاخر/ عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي/ خبرگزاری هنر ایران «آرت نا»
"اخلاقتو خوب کن" اثری است که به گونه ای فزاینده تمی ايدئولوژيك و فرا زمینی دارد و فيلمهایي که از این اساس پیروی می کنند نمی توانند مدعی کاری بس هنری باشند هر چند که در نمونه های خارجی ردپاهایی از هنر اصیل سینما دیده می شود با این حال "اخلاقتو خوب کن" می بایست از این دستمایه به قدری کیفی تر بهره می برد و حرکت در سطح نمی داشت.
در اين فيلم فرشته اي وظيفه دارد كه آدم ها را به دنيای آخرت همراهی کند و روایت مردي است كه طی یک تصادف و ايست قلبي متحول مي شود و در بازگشت خود به زندگي با فرشته ي مرگش، مواجه مي شود. او در این میان و در آن حالت بینابینی مرگ و زندگی سرنوشتش با زني گره میخورد و عشق و عاشقی چاشنی حکایت تلخی می شود که تمی معنوی دارد.
ايدهي آرزوي فرشته براي انسان شدن و تحقق اين آرزو كه از مذهب گرفته شده است، مضمون مناسبی برای خلق یک كمدي موقعيت است. از این رو مخاطب با مضمون فیلم "اخلاقتو خوب كن" كه همان فضایل اخلاقی است ارتباط برقرار می کند.
فیلم با نقایصی که در شکل اجرا، نداشتن پیوستگی و راکورد دارد اما به نوعی در تلاش است تا معضلات اجتماعی ومشكلات رفتاری فردی را با چاشنی طنز و آمیختگی دین و مذهب مطرح کند و این ستودنی است.
"اخلاقتو خوب کن" یک فیلم بی ادعا و روتینی است که با سوژه ایی به تصویر کشیده شده که هرچند پر محتواست اما در نحوه اجرا و فرم گام خلاقانه و رو به رشدی برای این گونه تم های ایدلوژیکی نیست. تجربهی مرگ روح و بازگشت از آن دنیا بارها در آثار ایرانی و خارجی مشاهده شده - تب آن اخیرا در تلویزیون آغاز شده _هر چند که حواشیح با دیگر نمونه ها متفاوت است اما در ذهن مخاطب همان اصل روح و چارچوب آن متبادر می شود.
عطاران در این رل تکرار همان مکررات را عهده دار است. شخصیت اولیهی او (بشارت) شبیه انسانهای زمینی است و هیچ تفاوتی با سایر فیلمهایش ندارد. او در این نقش تنها برای گیشه انتخاب خوبی است. الهام حمیدی برای ایفای نقش سایه مناسب نیست. او نتوانسته نقش زنی که مردان را با عشوه گری تیغ میزند را با آن چهره مثبت ایفا کند.
با این حال اطیابی هر چند که بر محور تکرار موضوع روح و فرشته سخن گفته اما روايت، قصهاي است كه شايد بسياري از خط قرمزها را را رد کرده تا بتواند القای پیام کند، در این اثنا تا حدودی به این هدف نزدیک شده اما در ادامه در برخی سکانس در جا زده است. فیلمساز با اصل قرار دادن مفهومي ارزشي از تكرار قالب هاي هميشگي ساده و ابتدايي کمدی فاصله گرفته اما باز در تله دیگری گیر کرده و آن نقطه اتكاء فيلم بر عشق هاي هميشگي و پایان خوش داستان است که در اجرا، فرم و محتوای كليشه اي که براي فیلم نه تنها مثبت نبوده بلکه به افت کیفیت کمک کرده است.
همچنین برخی نماها در فیلم سهل و الوصول برای مخاطب فرض شده است. مثلا تصادف غير منطقي است. اتوبوس به شیوهی مدرن از روي ابراهیم رد مي شود ولي اوبا یک عمل جراحي بهبود کامل میابد، یا رضويان با ديدن آزمايشات ميفهمد كه سايه تومور دارد در صورتیکه تومور ازروی عكس قابل تشخيص است.
اما همین غنیمت است که "اخلاقتو خوب کن" کمدی بی آبرویی نیست. فیلمساز در مسیر توجه به محتوا و مفاهیم ارزشی گام برداشته و از جنس کمدی های های سخیف خود را رهانیده است و خط اصلی قصه و مضمون دینی «توبه» دستمایه معتبری است که در ساختار استفاده شده است.
|
|
